وزیر علوم: توکل، جایگزین عقلانیت و مدیریت منابع نیست؛ بدمصرفی کشور را به بحران رسانده است

در چهارمین همایش ملی «دانشگاه سبز» بر ضرورت اصلاح الگوی مصرف، تقویت حکمرانی پایدار و نقش دانشگاه‌ها در مدیریت بهینه منابع و مقابله با بحران‌های زیست‌محیطی تأکید شد.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه صنعتی شریف، چهارمین همایش ملی «دانشگاه سبز» روز سه‌شنبه 28 بهمن‌ماه 1404، با حضور دکتر سیمایی‌صراف؛ وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، دکتر انصاری؛ رئیس سازمان حفاظت محیط زیست؛ دکتر تجریشی؛ رئیس دانشگاه صنعتی شریف و برخی دیگر از روسا و مسئولین دانشگاه‌های کشور در دانشگاه تربیت مدرس برگزار شد.

در این همایش دکتر حسین سیمایی صراف با تأکید بر ضرورت اصلاح الگوی مصرف و تقویت حکمرانی سبز در دانشگاه‌ها، از شدت بالای مصرف انرژی و منابع در کشور نسبت به میانگین جهانی انتقاد کرد.

وزیر علوم با اشاره به ناترازی مصرف در بخش‌های مختلف، به‌ویژه کشاورزی، صنعت و مصارف خانگی، گفت: ایران با وجود قرار داشتن در شرایط تنش آبی، همچنان با الگوهای ناپایدار به مصرف منابع ادامه می‌دهد. وی افزود: دانشگاه‌ها و خوابگاه‌ها نیز از این وضعیت مستثنی نیستند و در زمره بد‌مصرف‌ها قرار دارند.

دکتر سیمایی صراف، قیمت پایین انرژی و یارانه‌های پنهان، فرسودگی زیرساخت‌ها و هدررفت شبکه‌های انتقال را از عوامل اصلی بدمصرفی دانست و تصریح کرد: بخشی از اتلاف منابع به دلیل ضعف زیرساختی و بخشی ناشی از نبود نظام منصفانه قیمت‌گذاری است.

وی همچنین به ریشه‌های فرهنگی این پدیده اشاره کرد و گفت: برخی نگرش‌ها مانند «مصرف بی‌محابا به بهانه مالکیت شخصی» یا ترس از برچسب خساست، موجب تداوم اسراف در جامعه شده است. به گفته وزیر علوم، تفاخر و فخرفروشی از طریق مصرف بالا، به یک ضد ارزش اجتماعی تبدیل شده است.

وزیر علوم با انتقاد از ضعف آموزش و الگوسازی زیست‌محیطی، نسبت به تخریب منابع طبیعی، جنگل‌ها و پدیده کوه‌خواری ابراز نگرانی کرد و خواستار نظارت جدی‌تر دستگاه‌های مسئول شد. وی همچنین بر نقش رسانه‌ها، به‌ویژه صدا و سیما، در هشداردهی و آگاهی‌بخشی درباره بحران کم‌آبی و مصرف بهینه تأکید کرد.

دکتر سیمایی صراف با اشاره به برداشت‌های نادرست از مفهوم توکل، گفت: توکل به معنای رها کردن عقلانیت و مدیریت نیست و خداوند جهان را بر اساس قانون و سنت اداره می‌کند. وی تصریح کرد: توسعه، پیشرفت و حفظ منابع، نتیجه حکمرانی درست، استفاده از علم و فناوری و مدیریت صحیح است، نه انتظار جبران بی‌تدبیری.

وی با استناد به آیات قرآن کریم، اسراف و تخریب محیط زیست را مصداق فساد دانست و خاطرنشان کرد: بحران‌های زیست‌محیطی نتیجه عملکرد انسان‌هاست و آثار آن به خود جامعه بازمی‌گردد.

وزیر علوم در پایان، با تأکید بر ظرفیت‌های دینی و فرهنگی کشور برای حمایت از محیط زیست، ابراز امیدواری کرد که برگزاری چنین همایش‌هایی به ارتقای فرهنگ مصرف، آموزش عمومی و تحقق حکمرانی سبز در دانشگاه‌ها و جامعه منجر شود.

در بخش دیگری از این همایش نمایندگانی از دانشگاه‌های صنعتی شریف، الزهرا(س)، زنجان، رازی کرمانشاه، شیراز، فردوسی مشهد، امام صادق(ع)، تجربیات و دستاوردهای مدیریت سبز در دانشگاه خود را ارائه کردند.

دکتر خواجه‌پور، دبیر کمیته مدیریت سبز دانشگاه صنعتی شریف، با تشریح اقدامات انجام‌شده، چالش‌ها و مسیر پیش‌رو، بر نقش دانشگاه‌ها در پایش، آموزش و فرهنگ‌سازی محیط‌زیستی و مسئولیت اجتماعی در حل مسائل جامعه تأکید کرد. وی ضرورت توسعه دانشگاه سبز، ارزیابی وضعیت فعلی مصرف انرژی و منابع و شناسایی اولویت‌های اقدام را مورد توجه قرار داد و از برنامه‌های عملی و چالش‌های موجود در پیگیری این اولویت‌ها سخن گفت.

به گفته دکتر خواجه‌پور، مدیریت سبز دانشگاه صنعتی شریف شامل حوزه‌های مدیریت انرژی، کاهش مصارف آب، مدیریت پسماند، آموزش و فرهنگ‌سازی است. او به ساختار سازمانی مدیریت سبز، الزامات اجرایی مصوبات دولت، تعرفه‌گذاری جدید انرژی و اهمیت احداث نیروگاه‌های تجدیدپذیر برای دانشگاه اشاره کرد و اهمیت پایش و ارزیابی مداوم وضعیت مصرف انرژی را برجسته ساخت.

وی اقدامات صورت‌گرفته از زمان شکل‌گیری شورای راهبری مدیریت سبز دانشگاه را، برنامه‌ریزی و اجرای اقدامات بهبود وضعیت، ترویج فرهنگ مصرف بهینه، آموزش و انتشار محتوای ترویجی مرتبط با کاهش مصارف و زیست پایدار برشمرد و بر ضرورت شناسایی و پیگیری الزامات توسعه سبز دانشگاه تأکید کرد.

دکتر خواجه‌پور همچنین با بیان اینکه دانشگاه‌ها نباید بخشی از مشکل باشند، تأکید کرد: هر دانشگاه باید در حوزه‌های مدیریت سبز و مصرف انرژی در جامعه مسئولیت‌پذیر باشد. دانشگاه نسل چهارم دانشگاهی جامعه‌محور است و هدف آن حل مشکلات واقعی جامعه است. مسئولیت ما فراتر از دانشگاه است؛ ما موظفیم علاوه بر اصلاح خود، مسیر توسعه سبز در کشور را هموار کنیم و بسازیم.

در این همایش یک روزه چهار پنل تخصصی مدیریت مصرف انرژی، مدیریت مصرف آب، مدیریت پسماند و حکمرانی سبز توسط صاحب‌نظران و فعالین و همچنین نمایندگان دانشگاه‌ها ارائه خواهد شد.

گفتنی است چهارمین همایش ملی دانشگاه سبز با ابتکار و راهبری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در محورهای اصلی مدیریت آب و پساب، مدیریت پسماند، فضای سبز و آبیاری، انرژی‌های تجدیدپذیر، مدیریت مصرف انرژی، حمل و نقل سبز، فناوری اطلاعات و ارتباطات سبز، طراحی پردیس‌های دانشگاهی پایدار، تجربیات ملی و بین‌المللی دانشگاه در زمینه مدیریت سبز و سایر موارد مرتبط با دانشگاه سبز تدارک یافته است.

در حاشیه این همایش، نمایشگاهی با محوریت دانشگاه سبز از دستاوردهای دانشگاه شریف و برخی دیگر از دانشگاه‌های کشور برگزار شد و دستاوردها، اقدامات و برنامه‌های دانشگاه‌ها در زمینه پایداری محیط‌زیستی و مصرف بهینه منابع، در معرض دید بازدیدکنندگان قرار گرفت.